Hội đồng nghiệm thu gồm 9 thành viên là các giáo sư, tiến sĩ đầu ngành trong lĩnh vực văn hóa, lịch sử; các nhà khoa học, giảng viên đại học; đại diện cơ quan quản lý nhà nước, các sở, ban, ngành; cùng nghệ nhân yến sào và những cán bộ từng gắn bó với Công ty qua nhiều giai đoạn. PGS.TS Hà Minh Hồng - nguyên Trưởng khoa Lịch sử, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn TPHCM, Phó Chủ tịch Hội Sử học TPHCM, giữ vai trò Chủ tịch Hội đồng.

Không chỉ là một tài liệu nghiên cứu thông thường, công trình được đặt trong một sứ mệnh lớn hơn: lưu giữ, kết tinh và trao truyền những giá trị đặc sắc của nghề yến sào, từ tri thức dân gian, kinh nghiệm khai thác, đến chiều sâu văn hóa hình thành qua hàng thế kỷ. Đây là một trong những nỗ lực hiếm hoi nhằm “ghi chép lại ký ức” của một ngành nghề lâu đời nhưng trước nay chủ yếu tồn tại qua truyền khẩu và thực hành.

Tài liệu được xây dựng công phu với kết cấu hai phần, trong đó phần nội dung chính gồm 5 chương, tái hiện một cách hệ thống hành trình hình thành, gìn giữ và phát triển của nghề yến sào Khánh Hòa. Qua từng chương, người đọc có thể hình dung rõ nét sự gắn bó giữa con người với biển đảo, giữa nghề nghiệp với đời sống kinh tế – văn hóa của địa phương. Từ những bước chân đầu tiên trên vách đá cheo leo, đến sự hình thành các tổ chức quản lý, rồi quá trình hiện đại hóa nghề – tất cả tạo nên một dòng chảy liên tục suốt hơn 700 năm.

Tại buổi nghiệm thu, Hội đồng đã nghe Ban biên soạn trình bày báo cáo tổng kết quá trình nghiên cứu. Nhiều ý kiến đánh giá cao sự nghiêm túc, công phu của công trình. Không chỉ dừng lại ở việc thu thập tư liệu, tài liệu còn cho thấy nỗ lực phân tích, đối chiếu và hệ thống hóa, từ đó hình thành một cấu trúc khoa học, chặt chẽ. Các thành viên Hội đồng thống nhất nhận định: đây là một công trình có giá trị cả về học thuật lẫn thực tiễn, đáp ứng yêu cầu của một nghiên cứu lịch sử chuyên sâu ở cấp địa phương.

Đáng chú ý, công trình đã bước đầu lấp đầy khoảng trống tư liệu về nghề yến sào, một lĩnh vực tuy tồn tại lâu đời nhưng chưa được ghi chép đầy đủ trong chính sử. Việc xác định rõ đối tượng, phạm vi nghiên cứu, cùng với việc tái hiện quá trình phát triển của nghề trong mối liên hệ với bối cảnh lịch sử - xã hội, đã giúp tài liệu vượt ra ngoài khuôn khổ một bản ghi chép đơn thuần, để trở thành một công trình có giá trị tham khảo lâu dài.

“Yến sào Khánh Hòa, 700 năm xây dựng, trao truyền và phát triển” không chỉ dừng lại ở vai trò một cuốn sách. Đó sẽ là một “kho tư liệu sống”, phục vụ nghiên cứu, giảng dạy, đồng thời góp phần nuôi dưỡng niềm tự hào về một nghề truyền thống đặc sắc.

KHUÊ VIỆT TRƯỜNG